جنگ تمام عیار آمریکا علیه ایران و لزوم چابکی در سطوح بالای تصمیم گیری/ چه اقداماتی باید در دستور کار قرار گیرد؟
بیش از یک سال است «جنگ تمام عیار آمریکا علیه ایران» که حدود ۱۵ سال پیش با تحریمهای ظالمانه ظهور و بروز پیدا کرد، وارد مرحله جدیدی شده و کشور را در شرایطی قرار داده است که باید برای پیروزی در این «نبرد راهبردی» تدابیری هوشمندانه، سریع و متفاوت از گذشته اتخاذ کند.
در اولین اقداماتِ مرحله جدید این نبرد، وزارت خزانهداری ایالات متحده آمریکا طی تصمیم ۱۱ اکتبر ۲۰۲۴ (۲۰ مهر ۱۴۰۳)، طبق آنچه در بیانیه مطبوعاتی خود تحت عنوان «پاسخ به حمله ۱ اکتبر ایران به رژیم صهیونیستی» عنوان کرده بود، تحریمهای هدفمندی علیه بخش نفت و پتروشیمی ایران وضع کرد. (۱)
پس از آن رئیس جمهور آمریکا در یادداشت امنیت ملی فوریه ۲۰۲۵ (۱۷ بهمن ۱۴۰۳)، کارویژههای متعددی برای دستگاههای اجرایی مختلف ایالات متحده جهت افزایش فشار به ایران و تکمیل اقدامات تحریمی تعیین کرد و به عنوان دستور اجرایی، ابلاغ نمود.
هرچند مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا از فروردین ۱۴۰۴ آغاز شد؛ اما همزمان با آن، فشارهای آمریکا علیه ایران، چه در رسانه با موضعگیریهای متعدد رئیس جمهور این کشور و چه در عمل با وضع تحریمهای جدید، ادامه داشت و اقدامات مذکور در یادداشت امنیت ملی ترامپ، مو به مو دنبال میشد. (۲)
در ادامه، حوادثی از جمله انفجار بندر شهید رجایی در اردیبهشت ۱۴۰۴، شبهه شروع عملیات تروریستی در ایران توسط آمریکا و عوامل آن (رژیم صهیونیستی) را نیز ایجاد کرد که نشان میداد دشمن در حال استفاده از همه ظرفیتها برای فشار به ایران است. (۳)
پس از آن و در میانه مذاکرات، رژیم صهیونیستی با حمایت و پشتیبانی صریح و قطعی آمریکا، به عنوان عامل و آلت جنگی ایالات متحده، در شامگاه ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ به ایران حمله کرد تا پازل این جنگ تمام عیار کاملتر شود.
حمله اسرائیل به خاک ایران منجر به یک جنگ ۱۲ روزه میان ایران و آمریکا (با نمایندگی اسرائیل) شد که پس از حمله مستقیم آمریکا به تاسیسات هستهای ایران و سپس حمله واکنشی ایران به پایگاه آمریکا در قطر، به آتش بس انجامید. (۴)
طی این مدت، عدم اتخاذ تصمیمات راهبردی و کُنشهای موثر به صورت فعالانه در سطوح مختلف، چه از منظر «اقدامات مقابلهای» و چه از منظر «اقدامات پدافندی»، منجر به اثرگذاری حملات دشمن شد که حاصل آن، نارضایتی گسترده اجتماعی ناشی از فشار شدید به معیشت مردم و نااطمینانی در فضای کسب و کار بوده است. از جمله این موارد میتوان به چالشهای اخیر در تامین کالای اساسی اشاره کرد. (۵)
جنگ کماکان ادامه دارد، دشمن برای نابودی ایران برنامهریزی جدی کرده و با همه ظرفیتها در حال پیشبرد این برنامه است. برنامهای که بخشی از آن در سازماندهی و حمایت از آشوبگران در حوادث دیماه ۱۴۰۴ خود را نشان داد، بخشی از آن متمرکز بر فشار حداکثری در حوزه اقتصاد است و بخشی نیز در قالب سناریوهای مختلف جنگ نظامی پیشبینی میشود.
از آنجا که در سطوح بالای تصمیمگیری کشور آگاهی کاملی نسبت به این جنگ تمام عیار و حساسیت بالای آن وجود دارد، انتظار میرود چابکی لازم در تصمیمگیری و اقدام نیز حاصل گردد؛ تا هر چه سریعتر از فرصتهای متعدد موجود، از جمله فرصت «نقشآفرینی در نظم جدید جهانی» استفاده شود.
اندیشکده اقتصاد مقاومتی به سهم خود در این مدت، اقدامات عملیاتی لازم جهت «مقاومسازی اقتصاد و بازآفرینی قدرت ایران» که نیازمند «تصمیمات راهبردی در سطح ملّی» و «کُنشهای موثر در سطح بینالمللی» بوده را ارائه نموده و پیگیریهای متعددی جهت به ثمررسانی آن انجام داده و خواهد داد که امید است منشا اثر واقع شود.
پینوشت:
۳- گزارش اندیشکده با موضوع «چالش توقف کالا در مبادی ورودی کشور و راهکارهای رفع آن»؛ اردیبهشت ۱۴۰۴
۴- بسته سیاستی اندیشکده با موضوع «مدیریت و مقاوم سازی اقتصاد در شرایط جنگ»؛ تیر و شهریور ۱۴۰۴